Chấm điểm AEO theo 28 tiêu chí nào?
Một trang được chấm theo 28 tiêu chí chia làm 5 nhóm, tổng 185 điểm thô rồi quy về thang 100. Điểm càng cao nghĩa là trang càng đủ tín hiệu để máy trả lời hiểu đúng nội dung và có cơ sở trích dẫn.
SEO cho AI không phải là dùng AI viết bài, mà là làm cho AI có lý do chọn bạn trong câu trả lời. Trọng tâm là answer-first, thực thể rõ ràng, schema phù hợp và cụm nội dung có liên kết.
Nguồn: SEO cho AI là gì
Nội dung và cấu trúc
Câu trả lời, cấu trúc heading, độ sâu nội dung và khả năng đọc.
Answer-first có trong DOM không
Đoạn đầu tiên dưới heading dài 40 đến 80 từ, lộ trực tiếp trong DOM, không ẩn trong accordion, tab hay display:none.
Cấu trúc 4 lớp theo DLN
Mỗi H2 và H3 có câu cốt lõi dưới 80 từ ở đầu mục, và một liên kết bước kế tiếp ở cuối mục, theo hành trình DLN O đến C đến P đến R đến A.
Khối hỏi đáp có trong DOM không
Tối thiểu 3 cặp hỏi đáp nằm trong mã nguồn trang. <details> đóng sẵn vẫn tính, vì chữ đã ở đó rồi. Hỏi đáp do JavaScript đổ vào sau khi bấm thì không, vì lần bò trang đầu tiên không thấy gì.
Thẻ H1
Đúng một thẻ <h1>, dài 20 đến 80 ký tự, mô tả đúng chủ đề chính của trang.
Thứ bậc heading
Cấu trúc H1 xuống H2 xuống H3 xuống H4 không nhảy cấp. Nhảy từ H2 thẳng xuống H4 làm máy đọc mất một tầng khi dựng dàn ý.
Độ sâu nội dung
Bài chuyên sâu 1.500 đến 3.000 từ, mục tra cứu 500 đến 1.500 từ, trang dịch vụ 800 đến 2.000 từ. Trang dưới 200 từ bị xếp là nội dung mỏng.
Khả năng đọc tiếng Việt
Câu trung bình 15 đến 20 từ. Tách câu phức thành câu đơn để máy trích được đúng mệnh đề. Tránh câu trên 30 từ.
Danh sách và bảng
Dùng <ul>, <ol>, <table> cho danh sách và so sánh. Nội dung có cấu trúc được trích ra dễ hơn văn xuôi liền mạch.
Schema JSON-LD
Dữ liệu có cấu trúc để máy đọc đúng loại trang và đúng nội dung.
Có schema và đúng loại
Đọc được Article, BlogPosting, FAQPage, HowTo, Service, DefinedTerm, BreadcrumbList. Điểm tăng theo số loại schema khớp với nội dung thật của trang.
Schema khớp nội dung hiển thị
Câu hỏi khai trong FAQPage phải tìm thấy trong DOM. Khai schema cho nội dung không có trên trang là vi phạm hướng dẫn dữ liệu có cấu trúc của Google.
Schema hợp lệ về cấu trúc
Đủ trường bắt buộc: headline, datePublished, acceptedAnswer.text. Kiểm bằng Rich Results Test.
Thực thể và liên kết
Tín hiệu thực thể, liên kết nội bộ và nguồn dẫn ra ngoài.
Thực thể rõ ràng
Thuật ngữ lần đầu xuất hiện có thẻ <abbr>. Heading không mơ hồ kiểu "Giới thiệu", "Tổng quan". Có liên kết tới trang định nghĩa thực thể liên quan.
Liên kết nội bộ có bước kế tiếp
Tối thiểu 3 liên kết nội bộ. Chữ neo mô tả đúng đích đến, không dùng "xem thêm", "tại đây", "bài này".
Chất lượng liên kết ra ngoài
1 đến 3 liên kết tới nguồn có thẩm quyền (.edu, .gov, .org, Wikipedia, W3C). Bài không dẫn nguồn nào là bài không kiểm chứng được.
Kỹ thuật
Title, meta, tín hiệu tin cậy, robots và sitemap, llms.txt, hreflang, cấu trúc URL.
Thẻ title
Title 30 đến 60 ký tự, lý tưởng 50 đến 55. Từ khóa chính ở đầu, thương hiệu ở cuối. Mỗi trang một title riêng.
Meta description
120 đến 160 ký tự, lý tưởng 150. Nói được trang này cho ai và cho cái gì. Mỗi trang một description riêng.
Tín hiệu tin cậy
Đủ 5 thứ: HTTPS, <html lang>, viewport, canonical, và robots không đặt noindex.
Open Graph
Đủ 5 trường: og:title, og:description, og:image, og:url, og:type. Quyết định trang hiện ra thế nào khi ai đó chia sẻ lên Facebook, LinkedIn hay Zalo.
robots.txt và sitemap
Có /robots.txt khai dòng Sitemap, và /sitemap.xml tồn tại với <urlset> hoặc <sitemapindex> hợp lệ.
llms.txt
Tệp /llms.txt theo chuẩn llmstxt.org, liệt kê những trang đáng đọc nhất của site dưới dạng Markdown.
Hreflang
Trang đa ngôn ngữ khai <link rel="alternate" hreflang> đúng mã ISO, và bắt buộc tự trỏ về chính nó. Site một ngôn ngữ thì không cần.
Cấu trúc URL
Đường dẫn dưới 100 ký tự, dưới 5 đoạn, chữ thường, dùng gạch nối chứ không gạch dưới, và canonical không mang tham số UTM hay fbclid.
Hình ảnh và tốc độ
Hình ảnh, tín hiệu E-E-A-T, độ mới, Core Web Vitals và nội dung đa phương tiện.
Hình ảnh và alt
Mọi <img> mang thông tin đều có alt riêng, không sao chép lẫn nhau. Ảnh trang trí thì alt="" kèm role="presentation".
Ngày, tác giả và E-E-A-T
datePublished hoặc dateModified trong schema (5 điểm). Tên tác giả hiện trong DOM (5 điểm). Trường author trong schema với @type: Person (5 điểm).
Độ mới
Cập nhật trong 90 ngày được 7 điểm, 90 đến 180 ngày được 5, 180 đến 365 ngày được 3, trên một năm được 1. Sửa nội dung thì phải đổi dateModified theo.
Core Web Vitals
Đo bằng PageSpeed Insights: LCP dưới 2,5 giây, CLS dưới 0,1, INP dưới 200 mili giây.
Tối ưu ảnh
Chuyển ảnh sang WebP hoặc AVIF, thêm loading="lazy" cho ảnh dưới màn hình đầu, khai width và height để trang không nhảy khi ảnh tải xong.
Nội dung đa phương tiện
Video, audio hay khối nhúng kèm bản chữ tối thiểu 200 từ. Máy đọc bản chữ, không đọc được nội dung trong video.
Điểm AEO bao nhiêu là đủ để AI trích dẫn?
Không có ngưỡng tuyệt đối, và bảng này cũng không hứa hẹn thứ hạng. Điểm cao nghĩa là trang có nhiều tín hiệu hơn để máy đánh giá là đáng tin và đáng trích. Bốn dải dưới đây là cách đọc con số sau khi chấm xong.
Thiếu nhiều tín hiệu cơ bản. Sửa C1 (answer-first), C4 (schema), C10 (ngày và tác giả) và C18 (tín hiệu tin cậy) trước.
Có nền cơ bản nhưng còn thiếu tín hiệu quan trọng. Soi kỹ C2 (DLN), C5 (schema khớp DOM), C8 (liên kết nội bộ) và C21 (Core Web Vitals).
Đủ điều kiện cơ bản. Tối ưu thêm C20 (độ mới), C22 (ảnh), C24 (llms.txt) và C26 (nguồn dẫn ra ngoài).
Đủ tín hiệu trên cả 5 nhóm. Áp cùng chuẩn này cho các trang còn lại để cả cụm chủ đề cùng mạnh, không chỉ một trang.
Bảng dưới xếp cả 28 tiêu chí theo điểm thô, kèm lỗi hay gặp nhất ở từng chỗ.
| Tiêu chí | Điểm thô | Ảnh hưởng tới việc được trích | Lỗi hay gặp nhất |
|---|---|---|---|
| C1, Answer-first trong DOM | 10 | Cao nhất | Nằm trong accordion đóng mặc định |
| C2, Cấu trúc 4 lớp DLN | 10 | Cao | Thiếu liên kết bước kế tiếp ở cuối mục |
| C3, Khối hỏi đáp trong DOM | 10 | Cao | Hỏi đáp do JavaScript đổ vào sau khi bấm |
| C4, Schema JSON-LD | 10 | Cao | Không có schema, hoặc chỉ có đúng một loại |
| C5, Schema khớp nội dung | 10 | Trung bình đến cao | Câu hỏi khai trong FAQPage không có trên trang |
| C6, Schema hợp lệ | 10 | Trung bình | Thiếu trường bắt buộc headline hoặc acceptedAnswer |
| C7, Thực thể rõ ràng | 10 | Trung bình | Không có thẻ abbr, heading mơ hồ |
| C8, Liên kết nội bộ | 10 | Trung bình | Chữ neo "xem thêm", "tại đây" |
| C9, Alt của hình ảnh | 5 | Thấp đến trung bình | Ảnh không có alt, hoặc alt trùng nhau |
| C10, Ngày, tác giả, E-E-A-T | 15 | Cao | Thiếu trường author với @type: Person |
| C11, Thẻ title | 5 | Trung bình | Title trên 75 ký tự nên bị cắt trên trang kết quả |
| C12, Meta description | 5 | Thấp đến trung bình | Thiếu meta, Google tự sinh, mình mất quyền chọn chữ |
| C13, Thẻ H1 | 5 | Trung bình | Nhiều H1, hoặc H1 quá ngắn |
| C14, Thứ bậc heading | 5 | Thấp đến trung bình | Nhảy cấp: H2 xuống thẳng H4 |
| C15, Độ sâu nội dung | 5 | Trung bình | Bài quá mỏng, dưới 300 từ |
| C16, Khả năng đọc | 5 | Thấp đến trung bình | Câu trung bình trên 25 từ |
| C17, Danh sách và bảng | 3 | Thấp đến trung bình | Gõ dấu chấm tròn trong văn xuôi thay vì dùng thẻ danh sách |
| C18, Tín hiệu tin cậy | 5 | Trung bình | Thiếu canonical, hoặc thiếu lang trên thẻ html |
| C19, Open Graph | 5 | Thấp đến trung bình | Thiếu og:image hoặc og:url |
| C20, Độ mới | 7 | Trung bình | Bài trên một năm không đổi dateModified |
| C21, Core Web Vitals | 10 | Cao | LCP trên 4 giây, CLS trên 0,25, INP trên 500 mili giây |
| C22, Tối ưu ảnh | 5 | Trung bình | Ảnh chưa chuyển WebP, thiếu width và height |
| C23, robots.txt và sitemap | 5 | Trung bình | robots.txt không có dòng Sitemap |
| C24, llms.txt | 3 | Thấp, còn mới | Site chưa có /llms.txt |
| C25, Hreflang | 3 | Thấp đến trung bình | Sai định dạng, hoặc thiếu dòng tự trỏ về chính nó |
| C26, Liên kết ra ngoài | 3 | Thấp đến trung bình | Bài không dẫn nguồn nào |
| C27, Cấu trúc URL | 3 | Thấp | URL mang UTM, hoặc dùng gạch dưới |
| C28, Đa phương tiện | 3 | Thấp đến trung bình | Video nhúng không kèm bản chữ |
Sửa theo thứ tự nào sau khi chấm xong?
Không sửa cả 28 tiêu chí cùng lúc. Xếp theo trọng số điểm rồi làm từ trên xuống, năm bước dưới đây hợp với hầu hết mọi trang và không bước nào cần cài thêm phần mềm.
Kéo answer-first ra khỏi accordion
Mở trang, bấm chuột phải rồi chọn View Page Source, tìm đoạn trả lời đầu tiên dưới mỗi heading. Không thấy trong mã nguồn nghĩa là máy cũng không thấy. Đây là lỗi nặng điểm nhất. Đối chiếu thêm ở checklist nghiệm thu website chuẩn AEO.
Đồng bộ schema với nội dung hiển thị
Dán URL vào Rich Results Test, mở phần FAQPage rồi đọc từng câu hỏi. Câu nào không tìm thấy trên trang thì xóa khỏi schema, hoặc viết đoạn trả lời tương ứng vào bài.
Bổ sung tác giả và dateModified
Thêm trường author vào Article schema, đủ
name,urlvà@type: Person. In tên tác giả ra chính trang, không chỉ khai trong schema. Đây là 15 điểm, nhóm tin cậy nặng nhất. Xem thêm E-E-A-T cho AI Search.Đo Core Web Vitals và dọn ảnh
Chạy PageSpeed Insights trên đúng URL đó. Mục tiêu LCP dưới 2,5 giây, CLS dưới 0,1, INP dưới 200 mili giây. Phần lớn CLS đến từ ảnh thiếu
widthvàheight, sửa một chỗ là hạ được cả chỉ số.Xếp thêm schema và viết llms.txt
Trang bài viết xếp Article cộng FAQPage cộng BreadcrumbList. Trang dịch vụ xếp Service cộng FAQPage cộng BreadcrumbList. Rồi viết
/llms.txttheo chuẩn llmstxt.org: tên site, một đoạn mô tả, và danh sách trang đáng đọc chia theo nhóm.
Bảng chấm này hợp với ai, và không hợp việc gì?
Ai đang quản một website và muốn biết trang mình còn thiếu tín hiệu gì trên năm nhóm đều dùng được. Phần cuối mục ghi rõ ba việc bảng này không làm được, để khỏi mất thời gian thử.
Người làm SEO in-house
Chấm từng URL trước khi đăng. Chấm lại loạt bài cũ để biết sửa bài nào trước, thay vì sửa dàn đều rồi không thấy gì đổi.
Doanh nghiệp tự chạy SEO
Biết trang nào đang thiếu tín hiệu mà không phải thuê audit. Cầm bảng 28 tiêu chí này ra nói chuyện với người viết và người code là đủ cụ thể.
Học viên đang làm bài tập
Tự chấm bài trước khi nộp, theo đúng năm nhóm: answer-first, schema, thực thể, kỹ thuật, hình ảnh và tốc độ.
Người nhận việc SEO thuê ngoài
Có số liệu cụ thể để trao đổi với khách: ngày cập nhật, số ảnh thiếu alt, chữ neo mơ hồ, thay vì mô tả chung chung.
Bảng chấm này không làm được gì?
- Chấm cả tên miền một lượt. Mỗi trang một mục đích tìm kiếm khác nhau, cần chấm từng URL riêng.
- Thay cho audit kỹ thuật đầy đủ. Bảng này soi tín hiệu AEO; backlink, phân tích log và ngân sách bò trang cần công cụ khác.
- Chấm trang dựng bằng JavaScript phía trình duyệt. Nội dung chỉ xuất hiện sau khi script chạy thì đọc mã nguồn không thấy gì.
12 câu hỏi về cách chấm điểm AEO
Ý nghĩa từng tiêu chí, cách tự kiểm bằng công cụ có sẵn, và cách ra quyết định sửa sau khi đã có điểm.
Chấm điểm AEO là chấm những gì?
AEO là tối ưu để máy trả lời trích dẫn được trang. Bảng chấm chia 28 tiêu chí thành 5 nhóm: nội dung và cấu trúc (8 tiêu chí, 53 điểm), schema JSON-LD (3 tiêu chí, 30 điểm), thực thể và liên kết (3 tiêu chí, 23 điểm), kỹ thuật (8 tiêu chí, 34 điểm), hình ảnh và tốc độ (6 tiêu chí, 45 điểm). Tổng thô 185 điểm, quy về thang 100.
Mỗi tiêu chí đều kiểm được bằng thứ có sẵn: mã nguồn trang, Rich Results Test và PageSpeed Insights. Không cần cài gì.
Nên chấm cả tên miền hay từng trang?
Từng trang. Mỗi URL có một mục đích tìm kiếm riêng, một loại schema riêng và một vấn đề riêng, nên điểm trung bình của cả tên miền không nói được trang nào đang hỏng chỗ nào.
Muốn chấm nhiều trang thì chấm lần lượt rồi ghi lại điểm theo ngày, để lần sau còn so được với lần trước.
Bao nhiêu điểm thì đủ để AI trích dẫn?
Không có ngưỡng cứng. Điểm phản ánh mức độ đủ tín hiệu trên 5 nhóm, không phải một lời hứa được trích. Từ 70 điểm trở lên là đã đáp ứng phần lớn tín hiệu cơ bản; từ 90 trở lên là đã chuẩn hóa gần đủ.
Cách đọc có ích hơn: nhìn tiêu chí nào đang 0 điểm mà trọng số cao, sửa đúng chỗ đó trước.
Answer-first là gì, sao lại nặng điểm nhất?
Answer-first là cách viết đặt câu trả lời ngay đoạn đầu tiên dưới mỗi heading, trước phần giải thích. Đoạn đó cần 40 đến 80 từ và phải lộ ra trong DOM khi trang vừa tải, không nằm sau một cú bấm.
Nặng điểm nhất vì đó chính là đoạn được trích nguyên văn. Khác với khối hỏi đáp ở C3, chỗ này không chỉ cần nằm trong mã nguồn mà còn phải hiện ra ngay: người lướt đọc riêng đoạn đó là đủ hiểu. Xem answer-first là gì.
Schema khai một đằng, trang hiện một nẻo thì sao?
Khai FAQPage với câu hỏi không có trên trang là vi phạm hướng dẫn dữ liệu có cấu trúc của Google. Khi bị phát hiện, Google có thể bỏ qua toàn bộ schema của trang đó, mất kết quả mở rộng và mất luôn tín hiệu AEO.
Cách kiểm: mở Rich Results Test, đọc từng câu hỏi trong FAQPage, rồi Ctrl+F đúng câu đó trên trang thật. Không tìm thấy thì một trong hai bên phải sửa.
Đo Core Web Vitals bằng gì cho đúng?
Chạy PageSpeed Insights trên đúng URL cần chấm, không chạy trên trang chủ rồi suy ra. Ba chỉ số cần nhìn: LCP dưới 2,5 giây, CLS dưới 0,1, INP dưới 200 mili giây.
Đọc phần Field Data trước nếu có, vì đó là số đo từ người dùng thật. Lab Data chỉ là một lần chạy mô phỏng.
llms.txt là gì và có cần không?
/llms.txt là chuẩn do llmstxt.org đề xuất năm 2024, viết bằng Markdown: tên site, một đoạn mô tả, rồi danh sách trang đáng đọc chia theo nhóm. Mục đích là để mô hình ngôn ngữ tìm ra phần lõi của site nhanh hơn đọc sitemap.
Chỉ 3 điểm nên không phải việc làm trước. Nhưng nó tốn khoảng một tiếng cho cả site, và chưa nhiều site Việt Nam có.
E-E-A-T đo bằng những gì trong tiêu chí C10?
C10 nặng 15 điểm, chia ba phần đo được: ngày trong schema hoặc thẻ meta (5 điểm), tên tác giả hiện ra trên chính trang (5 điểm), và trường author trong schema với @type: Person kèm name rõ ràng (5 điểm).
Chỗ hay thiếu nhất là phần thứ ba: nhiều site in tên tác giả trên trang nhưng schema vẫn để trống, nên máy đọc ra một bài không có người viết.
Chữ neo mơ hồ ảnh hưởng thế nào?
Chữ neo kiểu "xem thêm", "tại đây", "bài này" không nói gì về trang đích, cho cả người đọc lẫn máy. Google dùng chữ neo để hiểu trang được trỏ tới nói về cái gì.
Chữ neo mô tả đúng đích đến biến liên kết thành một bước kế tiếp trong hành trình DLN, và đó là thứ dựng nên cụm chủ đề.
Sửa đủ 28 tiêu chí cho một trang mất bao lâu?
Với người đã quen WordPress và schema, một trang mất khoảng 60 đến 90 phút để sửa hết những tiêu chí đang có vấn đề.
Bốn tiêu chí C18, C23, C25 và C27 chỉ cần sửa một lần cho cả site, không phải lặp lại theo từng trang.
Nên bắt đầu từ trang nào?
Từ trang có nhiều lượt hiển thị trong Google Search Console nhưng tỷ lệ nhấp thấp, hoặc trang đang đứng vị trí 4 đến 15. Đó là những trang đã có dữ liệu đủ để biết sửa xong có tác dụng hay không.
Sửa trang chưa có lượt hiển thị nào thì sửa xong cũng không có gì để so.
Tự sửa được hay nên học bài bản?
Điểm từ 60 trở lên, vấn đề nằm ở schema, chữ neo, ảnh hay tác giả thì tự sửa được, bài này đủ hướng dẫn.
Điểm dưới 50, hoặc nhiều trang cùng dính một lỗi hệ thống, thì gốc rễ nằm ở cách dựng site chứ không ở từng trang. Mentor SEO 1:1 làm trực tiếp trên website của bạn; Khóa học SEO Master đi từ nền tảng lên.
Muốn làm chủ hệ thống thì học ở đâu?
Bảng 28 tiêu chí giúp biết trang đang thiếu gì. Biết vì sao nó thiếu, và dựng để lần sau không thiếu nữa, là việc của một lộ trình học. Ba chương trình dưới đây khác nhau ở độ sâu và cách kèm.
Khóa học SEO Master
Dựng hệ thống SEO hoàn chỉnh trên website thật, từ Pillar Cluster Spoke tới entity và schema.
- Đi hết phác đồ Crawl, Index, Rank trên một dự án thật
- Nắm AEO, DLN và cách áp 28 tiêu chí này lên đúng trang cần chuyển đổi
- Đầu ra kiểm được bằng Search Console và GA4, có checklist để cả nhóm làm giống nhau
SEO Launchpad
Nền tảng SEO đúng trong một tháng, cho người mới hoặc người đang làm mà chưa có hệ thống.
- Hiểu Crawl, Index, Rank và on-page chuẩn ngay từ đầu
- Biết cách đặt chỉ tiêu theo số liệu thật, không đặt theo cảm tính
- Hợp với người mới, hoặc người đang làm nhưng chưa gọi tên được nền tảng
Mentor SEO 1:1
Kèm trực tiếp trên website của bạn, xử lý đúng điểm nghẽn đang chặn kết quả.
- Không học chung, chỉ làm trên dự án bạn đang chạy
- Mentor làm cùng chứ không chỉ giảng lý thuyết
- Hợp khi đã có website và cần gỡ đúng một nút thắt
Tư duy SEO Master: bắt đầu từ Persona, không phải từ khóa
28 tiêu chí trên không phải một danh sách kỹ thuật rời. Chúng đứng trên bốn bậc: hiểu đúng Persona trước, từ đó mới biết Intent nào cần tối ưu, Offer nào cần dựng và CTA nào mới chuyển đổi.
Persona
Xác định đúng người đang cần gì, đang ở đâu trong hành trình quyết định, và vướng ở chỗ nào.
Intent
Hiểu đúng mục đích tìm kiếm để chọn đúng loại trang, đúng schema, đúng câu trả lời đầu tiên.
Offer
Đặt đúng đề xuất vào đúng trang, đúng bậc trong hành trình DLN, để người đọc thấy lý do đi tiếp.
CTA
Lời kêu gọi khớp với bậc quyết định hiện tại, không đẩy mua khi người đọc mới đang tìm hiểu.
Trang đạt điểm AEO cao là trang được dựng từ bốn bậc này trước, rồi mới tối ưu kỹ thuật sau. Đọc đầy đủ ở Tư duy SEO Master.