Đăng Ký Học SEO

Nén Gzip, Brotli Là Gì? Cách Bật Nén Văn Bản Cho Website

Nén Gzip, Brotli là việc máy chủ nén các tệp dạng chữ như HTML, CSS, JavaScript trước khi gửi, rồi trình duyệt tự giải nén, giúp trang tải ít byte hơn, nội dung giữ nguyên. Brotli nén gọn hơn, Gzip là phương án dự phòng được mọi trình duyệt lớn hỗ trợ. Trong bảng chuẩn SQA-200, đây là mục P1.05 của trụ cột kỹ thuật.

Nén văn bản là một việc trong nhóm tối ưu tốc độ tải trang. Việc này cấu hình một lần ở máy chủ hoặc ở CDN, sau đó áp cho mọi trang.

Tài liệu trả phí

Bản chuyên sâu: Bật nén Gzip, Brotli: quy trình cấu hình, kiểm header và nghiệm thu

Bài đọc miễn phí giữ nguyên. Bản chuyên sâu là tài liệu viết riêng: quy trình từng bước, checklist, bảng lỗi và mẫu để làm theo.

  • Đọc trên trang học: 6.237 chữ, viết riêng cho mục P1.05 của SQA-200
  • PDF: 15 trang, tải về
  • Excel: 12 bảng và 48 dòng checklist có cột đánh dấu
  • Quyền dùng: mua một lần, sở hữu vĩnh viễn

399.000đ nhắn Zalo để được hướng dẫn thanh toán

Mua tài liệu

Xem trước bản đầy đủ: ba ảnh chụp từ chính tệp PDF và Excel bạn nhận sau khi mua.

Trang 1 bản PDF của tài liệu Bật nén Gzip, Brotli: quy trình cấu hình, kiểm header và nghiệm thu
Trang 1 trong 15 trang của bản PDF.
Trang 11 bản PDF của tài liệu Bật nén Gzip, Brotli: quy trình cấu hình, kiểm header và nghiệm thu, phần có bảng
Trang 11 trong 15 trang của bản PDF, phần có bảng.
Sheet Mục lục trong tệp Excel của tài liệu Bật nén Gzip, Brotli: quy trình cấu hình, kiểm header và nghiệm thu
Sheet Mục lục của tệp Excel: 12 bảng, mỗi bảng một sheet.

Nén Gzip, Brotli là gì và nén những loại tệp nào?

Nén Gzip, Brotli là hai thuật toán nén máy chủ dùng để thu nhỏ tệp trước khi truyền, trình duyệt nhận xong thì tự giải nén. Theo web.dev của Google, cả hai cho kết quả rõ nhất trên tài nguyên dạng chữ: CSS, JavaScript và HTML. Với ảnh đã nén sẵn bằng cách khác thì nén thêm gần như không lợi gì.

Ví dụ của web.dev: cùng một tệp JavaScript trước và sau khi nén
TệpChưa nénBrotliGzip
angular-1.8.3.js1.346 KiB256 KiB (giảm 81%)329 KiB (giảm 76%)
angular-1.8.3.min.js173 KiB53 KiB (giảm 69%)60 KiB (giảm 65%)
Số liệu lấy từ bài về nén tài nguyên dạng chữ của web.dev.

Bài tối ưu mã hóa và dung lượng truyền của web.dev ghi tỷ lệ nén trên tệp chữ lớn thường tới 70 đến 90%. Dòng thứ hai của bảng là tệp đã qua bước minify code, nén xong vẫn giảm thêm hơn một nửa.

Nén Gzip, Brotli dành cho tệp chữ. Ảnh có cách nén riêng của ảnh.

Trình duyệt và máy chủ thỏa thuận kiểu nén ra sao?

Trình duyệt và máy chủ thỏa thuận kiểu nén qua hai header HTTP. Lúc xin một tệp, trình duyệt gửi header Accept-Encoding để báo nó hiểu những thuật toán nén nào. Máy chủ chọn một thuật toán, nén tệp, rồi trả về kèm header Content-Encoding ghi tên thuật toán đã dùng.

Hai header quyết định việc nén
HeaderBên gửiNội dung
Accept-EncodingTrình duyệt, trong yêu cầuDanh sách thuật toán trình duyệt hiểu, ví dụ gzip và br
Content-EncodingMáy chủ, trong phản hồiThuật toán máy chủ đã dùng: br là Brotli, gzip là Gzip
Phản hồi không có Content-Encoding nghĩa là tệp được gửi ở dạng chưa nén.

Theo web.dev, mọi trình duyệt hiện đại đều báo hỗ trợ Gzip và Brotli trong Accept-Encoding. Phần còn lại là việc của máy chủ: máy chủ phải được cấu hình để nén.

Trình duyệt đã sẵn sàng nhận tệp nén, website chỉ cần máy chủ bật nén.

Nên chọn Brotli hay Gzip cho website của bạn?

Nên chọn Brotli làm thuật toán chính và giữ Gzip làm dự phòng. Tài liệu Lighthouse của Google ghi Brotli giảm dung lượng tệp nhiều hơn các thuật toán khác, còn Gzip được mọi trình duyệt lớn hỗ trợ nhưng kém hiệu quả hơn Brotli. Máy chủ bật cả hai thì trình duyệt nào cũng nhận được tệp nén.

Brotli và Gzip theo tài liệu của Google
Tiêu chíBrotliGzip
Giá trị Content-Encodingbrgzip
Mức nén chỉnh được0 tới 111 tới 9
Vai tròDùng trước khi trình duyệt hỗ trợDự phòng cho Brotli
Mức nén càng cao thì tệp càng nhỏ nhưng nén càng lâu.

web.dev lưu ý với tệp nén ngay lúc có yêu cầu, mức ở giữa thang thường cân bằng giữa tỷ lệ nén và tốc độ. Tệp tĩnh nén sẵn từ trước thì dùng được mức cao nhất.

Bật Brotli, giữ Gzip làm dự phòng, và để mức nén cao cho tệp tĩnh nén sẵn.

Kiểm tra website đã bật nén Gzip, Brotli chưa thế nào?

Kiểm tra website đã bật nén chưa bằng cách đọc header content-encoding của từng tệp trong Chrome DevTools, hoặc chạy Lighthouse. Lighthouse gom mọi phản hồi dạng chữ không có content-encoding là br, gzip hoặc deflate, rồi ước số byte bớt được nếu nén bằng Gzip.

Bốn bước kiểm bằng Chrome DevTools

  1. Mở DevTools: bấm Control+Shift+J, hoặc Command+Option+J trên Mac, rồi chọn tab Network.
  2. Tải lại trang: bấm vào yêu cầu của tệp HTML, CSS hoặc JavaScript cần kiểm.
  3. Mở tab Headers: tìm dòng content-encoding trong phần Response Headers.
  4. So dung lượng: bật large request rows, cột Size hiện dung lượng đã nén ở trên, chưa nén ở dưới.

Lighthouse không nêu tên phản hồi nhỏ hơn 1,4 KiB, hoặc phản hồi chỉ bớt được dưới 10% dung lượng. Từ Lighthouse 13, phần kiểm này nằm trong mục Document request latency. Chi tiết ở tài liệu Lighthouse về nén văn bản.

Tệp HTML, CSS, JavaScript nào cũng có content-encoding là br hoặc gzip thì website đã bật nén.

Bật nén Gzip, Brotli trên máy chủ bằng cách nào?

Bật nén Gzip, Brotli là việc cấu hình ở máy chủ web hoặc ở CDN, không nằm trong mã của trang. Theo web.dev, phần mềm máy chủ thường có sẵn mô-đun nén tài nguyên dạng chữ, còn CDN thường tự nén các tài nguyên đủ điều kiện. Với WordPress, tài liệu Lighthouse ghi bật nén trong cấu hình máy chủ web.

Ba nơi bật nén

  • Máy chủ web: bật mô-đun nén Brotli và Gzip trong cấu hình máy chủ, áp cho HTML, CSS, JavaScript.
  • CDN: bật tính năng nén của CDN, CDN lo cả nén lúc có yêu cầu lẫn nén sẵn.
  • Hosting dùng chung: hỏi nhà cung cấp hosting. web.dev ghi việc cấu hình máy chủ trả tệp nén là trách nhiệm của bên hosting.

Các việc tối ưu code khác cho WordPress nằm ở bài SEO WordPress #15: hình ảnh và code.

Bật nén ở một nơi là đủ, sau đó kiểm lại header content-encoding trên trang thật.

Nén Gzip, Brotli nằm ở đâu trong bảng chuẩn SQA-200?

Nén Gzip, Brotli là mục P1.05 trong bảng chuẩn SQA-200, thuộc trụ cột I về kỹ thuật và Core Web Vitals, trọng số 1 điểm. Chuẩn đạt của mục này: bật nén Brotli hoặc Gzip trên máy chủ để giảm dung lượng HTML, CSS, JS khi truyền.

Các mục đứng cạnh P1.05 trong trụ cột I

  • P1.03 CLS Minimization: cLS dưới 0,1 nhờ khai sẵn width và height cho ảnh, media.
  • P1.04 TTFB Server Response: tTFB dưới 300 ms nhờ cache ở máy chủ, tối ưu PHP và chỉ mục cơ sở dữ liệu.
  • P1.06 WebP / AVIF Images: chuyển ảnh raster sang định dạng WebP hoặc AVIF với mức nén phù hợp.
  • P1.07 Native Lazy Loading: đặt loading="lazy" cho mọi ảnh và iframe nằm ngoài màn hình đầu.

Toàn bộ 99 mục kiểm, chuẩn đạt và điểm từng mục nằm ở bài SQA-200 là gì, mục này ở dòng P1.05 Gzip / Brotli Compression.

P1.05 đạt khi mọi tệp HTML, CSS, JavaScript của website được trả về ở dạng nén Brotli hoặc Gzip.

Người làm website hay hỏi gì về nén Gzip, Brotli?

Người làm website hay hỏi ba câu về nén Gzip, Brotli: đã minify rồi có cần nén nữa không, tệp nhỏ có cần nén không, và nén có làm máy chủ chậm đi không. Ba câu trả lời dưới đây lấy từ tài liệu Lighthouse và web.dev của Google.

Đã minify code rồi thì có cần nén Gzip, Brotli nữa không?

Vẫn cần. Minify bỏ ký tự thừa trong tệp, còn Gzip và Brotli nén tệp lúc truyền, hai việc nằm ở hai lớp khác nhau. Ví dụ của web.dev cho thấy tệp angular đã minify nặng 173 KiB, nén Brotli còn 53 KiB. Trong SQA-200, hai việc là hai mục riêng: P1.10 và P1.05.

Tệp nhỏ có cần nén không?

Tệp rất nhỏ nén không lợi bao nhiêu. Lighthouse không nêu tên phản hồi nhỏ hơn 1,4 KiB, và cũng bỏ qua phản hồi mà nén chỉ bớt được dưới 10% dung lượng. Vì vậy báo cáo chỉ liệt kê những tệp đáng nén. Việc cần làm là bật nén chung cho các loại tệp chữ, không chọn từng tệp.

Nén ở mức cao nhất có làm máy chủ phản hồi chậm không?

Có thể. Theo web.dev, mức nén cao cho tệp nhỏ hơn nhưng cần nhiều thời gian nén hơn. Với tệp nén ngay lúc có yêu cầu, mức ở giữa thang thường cân bằng. Tệp tĩnh thì nén sẵn một lần ở mức cao nhất rồi dùng lại, nên không làm tăng TTFB của mỗi yêu cầu.

Nén là bước cuối trên đường truyền: tệp đã gọn nhờ minify, rồi được nén khi gửi đi.

Bước tiếp theo

Muốn tự làm được việc này trên website của bạn?

Khóa học SEO Master hướng dẫn làm SEO trong 24 buổi, từ tư duy nền tảng tới triển khai và đo lường trên website thật.

Tài liệu trả phí

Bản chuyên sâu: Bật nén Gzip, Brotli: quy trình cấu hình, kiểm header và nghiệm thu

Bài đọc miễn phí giữ nguyên. Bản chuyên sâu là tài liệu viết riêng: quy trình từng bước, checklist, bảng lỗi và mẫu để làm theo.

  • Đọc trên trang học: 6.237 chữ, viết riêng cho mục P1.05 của SQA-200
  • PDF: 15 trang, tải về
  • Excel: 12 bảng và 48 dòng checklist có cột đánh dấu
  • Quyền dùng: mua một lần, sở hữu vĩnh viễn

399.000đ nhắn Zalo để được hướng dẫn thanh toán

Mua tài liệu

Cách bật nén Gzip, Brotli cho website

Các bước giúp bạn bật nén Brotli kèm Gzip dự phòng ở máy chủ hoặc CDN, chọn mức nén hợp lý và kiểm lại header để mọi tệp HTML, CSS, JavaScript được trả về ở dạng nén.

  1. Kiểm tra nén hiện tạiMở Chrome DevTools, chọn tab Network, tải lại trang rồi xem dòng content-encoding của tệp HTML, CSS, JavaScript, hoặc chạy Lighthouse để thấy tệp chưa nén.
  2. Chọn nơi bật nénBật nén ở máy chủ web, ở CDN, hoặc nhờ nhà cung cấp hosting nếu dùng hosting chung. Bật ở một nơi là đủ.
  3. Bật Brotli làm thuật toán chínhCấu hình máy chủ hoặc CDN trả tệp nén Brotli, có giá trị Content-Encoding là br, cho HTML, CSS, JavaScript và các tệp dạng chữ khác.
  4. Giữ Gzip làm dự phòngBật thêm Gzip để trình duyệt nào không nhận Brotli vẫn nhận được tệp nén. Gzip được mọi trình duyệt lớn hỗ trợ.
  5. Chọn mức nén phù hợpVới tệp nén ngay lúc có yêu cầu, dùng mức ở giữa thang. Với tệp tĩnh nén sẵn từ trước, dùng mức cao nhất.
  6. Kiểm lại header trên trang thậtTải lại trang thật, xem mọi tệp HTML, CSS, JavaScript đều có content-encoding là br hoặc gzip, rồi so cột Size giữa dung lượng đã nén và chưa nén.

Câu hỏi thường gặp về Nén Gzip, Brotli

Vì sao Lighthouse vẫn báo cần nén văn bản dù tôi nghĩ máy chủ đã bật nén?

Thường do một số tệp dạng chữ vẫn được trả về không có content-encoding là br, gzip hoặc deflate. Lighthouse gom đúng các phản hồi đó. Bạn mở tab Network trong Chrome DevTools, bấm từng tệp HTML, CSS, JavaScript và xem dòng content-encoding trong Response Headers để tìm tệp còn sót.

Dùng hosting chung không vào được cấu hình máy chủ thì bật nén ra sao?

Bạn hỏi nhà cung cấp hosting. Việc cấu hình máy chủ trả tệp nén thuộc trách nhiệm của bên hosting. Nếu website đi qua CDN, bạn cũng có thể bật tính năng nén của CDN, rồi kiểm lại header content-encoding trên trang thật.

Có nên dùng Gzip, Brotli để nén thêm ảnh trên website không?

Không nên trông vào Gzip, Brotli cho ảnh. Ảnh đã nén sẵn bằng cách khác thì nén thêm gần như không lợi gì. Gzip, Brotli dành cho tệp chữ như HTML, CSS, JavaScript. Ảnh raster nên chuyển sang WebP hoặc AVIF với mức nén phù hợp, đó là mục P1.06 trong SQA-200.

Bật nén ở cả máy chủ web lẫn CDN có cần thiết không?

Không cần. Bật nén ở một nơi là đủ, máy chủ web hoặc CDN. CDN thường tự nén các tài nguyên đủ điều kiện, lo cả nén lúc có yêu cầu lẫn nén sẵn. Sau khi bật, bạn kiểm lại header content-encoding trên trang thật để chắc tệp đã được nén.

Nén Brotli và Gzip giảm được bao nhiêu dung lượng cho một tệp JavaScript?

Với tệp angular-1.8.3.js nặng 1.346 KiB, Brotli còn 256 KiB, giảm 81%, Gzip còn 329 KiB, giảm 76%. Bản đã minify nặng 173 KiB, Brotli còn 53 KiB, Gzip còn 60 KiB. Tỷ lệ nén trên tệp chữ lớn thường tới 70 đến 90%.

Header Accept-Encoding và Content-Encoding khác nhau thế nào?

Accept-Encoding do trình duyệt gửi trong yêu cầu, liệt kê các thuật toán nén trình duyệt hiểu, ví dụ gzip và br. Content-Encoding do máy chủ gửi trong phản hồi, ghi thuật toán đã dùng. Phản hồi không có Content-Encoding nghĩa là tệp được gửi ở dạng chưa nén.

Mức nén của Brotli và Gzip chỉnh được trong khoảng nào?

Brotli chỉnh được từ mức 0 tới 11, Gzip từ mức 1 tới 9. Mức càng cao thì tệp càng nhỏ nhưng nén càng lâu. Với tệp nén ngay lúc có yêu cầu, mức ở giữa thang thường cân bằng. Tệp tĩnh nén sẵn từ trước thì dùng được mức cao nhất.

Lighthouse bỏ qua những tệp nào khi kiểm nén văn bản?

Lighthouse không nêu tên phản hồi nhỏ hơn 1,4 KiB và phản hồi mà nén chỉ bớt được dưới 10% dung lượng. Các phản hồi dạng chữ còn lại không có content-encoding là br, gzip hoặc deflate sẽ được liệt kê kèm số byte ước bớt được. Từ Lighthouse 13, phần kiểm này nằm trong mục Document request latency.

Brotli là gì và khác Gzip ở điểm nào?

Brotli là thuật toán nén thu nhỏ tệp dạng chữ trước khi truyền, có giá trị Content-Encoding là br. So với Gzip, Brotli giảm dung lượng nhiều hơn và có mức nén từ 0 tới 11. Gzip có mức nén từ 1 tới 9, được mọi trình duyệt lớn hỗ trợ nên thường giữ làm dự phòng.

Website có cần bật nén Gzip, Brotli để cải thiện tốc độ tải trang không?

Có, website nên bật nén Gzip, Brotli vì nén văn bản thuộc nhóm tối ưu tốc độ tải trang. Nén Gzip, Brotli giúp tệp HTML, CSS, JavaScript tải ít byte hơn, tỷ lệ nén trên tệp chữ lớn thường tới 70 đến 90%. Bật nén chỉ cần cấu hình một lần ở máy chủ hoặc CDN.

Nén Gzip, Brotli có làm thay đổi nội dung trang không?

Không, nén Gzip, Brotli không làm thay đổi nội dung trang. Máy chủ nén các tệp dạng chữ như HTML, CSS, JavaScript trước khi gửi, rồi trình duyệt tự giải nén nên nội dung giữ nguyên. Nén Gzip, Brotli chỉ giảm số byte truyền đi và được cấu hình ở máy chủ hoặc CDN, không nằm trong mã của trang.

Nén Gzip, Brotli thuộc nhóm việc nào khi tối ưu kỹ thuật website?

Nén Gzip, Brotli thuộc nhóm tối ưu tốc độ tải trang, trong trụ cột kỹ thuật và Core Web Vitals. Trong bảng chuẩn SQA-200, nén Gzip, Brotli là mục P1.05, đứng cạnh TTFB và ảnh WebP, AVIF. Mục đạt khi mọi tệp HTML, CSS, JavaScript được trả về ở dạng nén Brotli hoặc Gzip.

Menu

Thêm vào màn hình chính

  1. 1 Bấm nút Chia sẻ ở thanh công cụ Safari
  2. 2 Kéo xuống, chọn Thêm vào MH chính
  3. 3 Bấm Thêm ở góc trên bên phải

Ba bước này là của Safari. Nếu đang xem trong ứng dụng khác thì bấm mở bằng Safari trước đã.