Đăng Ký Học SEO

Unused CSS, JavaScript Là Gì? Cách Gỡ Mã Không Dùng

Unused CSS, JavaScript là phần mã trình duyệt phải tải về mà trang không dùng tới, và gỡ phần mã đó giúp trang bớt byte phải tải, bớt việc cho trình duyệt. Lighthouse nêu stylesheet có từ 2 KiB CSS thừa và tệp JavaScript có hơn 20 KiB mã thừa. Trong bảng chuẩn SQA-200, gỡ hoặc hoãn mã không dùng là mục P1.09.

Gỡ mã không dùng là một việc trong nhóm tối ưu tốc độ tải trang. Nó đi sau minify code: minify làm gọn mã đang dùng, còn việc này bỏ hẳn mã không dùng.

Tài liệu trả phí

Bản chuyên sâu: Gỡ CSS, JavaScript không dùng: quy trình tìm, tách, hoãn và nghiệm thu

Bài đọc miễn phí giữ nguyên. Bản chuyên sâu là tài liệu viết riêng: quy trình từng bước, checklist, bảng lỗi và mẫu để làm theo.

  • Đọc trên trang học: 6.263 chữ, viết riêng cho mục P1.09 của SQA-200
  • PDF: 11 trang, tải về
  • Excel: 9 bảng và 61 dòng checklist có cột đánh dấu
  • Quyền dùng: mua một lần, sở hữu vĩnh viễn

399.000đ nhắn Zalo để được hướng dẫn thanh toán

Mua tài liệu

Xem trước bản đầy đủ: ba ảnh chụp từ chính tệp PDF và Excel bạn nhận sau khi mua.

Trang 1 bản PDF của tài liệu Gỡ CSS, JavaScript không dùng: quy trình tìm, tách, hoãn và nghiệm thu
Trang 1 trong 11 trang của bản PDF.
Trang 7 bản PDF của tài liệu Gỡ CSS, JavaScript không dùng: quy trình tìm, tách, hoãn và nghiệm thu, phần có bảng
Trang 7 trong 11 trang của bản PDF, phần có bảng.
Sheet Mục lục trong tệp Excel của tài liệu Gỡ CSS, JavaScript không dùng: quy trình tìm, tách, hoãn và nghiệm thu
Sheet Mục lục của tệp Excel: 9 bảng, mỗi bảng một sheet.

Unused CSS, JavaScript là gì và từ đâu mà có?

Unused CSS, JavaScript là luật CSS và đoạn script có trong tệp trang tải về nhưng không được dùng trên trang đó. Nó thường tới từ theme, plugin và thư viện tải nguyên gói cho mọi trang, trong khi mỗi trang chỉ cần một phần. Tài liệu Lighthouse nhắc riêng trường hợp plugin WordPress tải mã không dùng.

Ngưỡng Lighthouse dùng để nêu tên tệp
Loại mãBị nêu khiNguồn
CSSStylesheet có thể bớt từ 2 KiB CSS không dùngMục Remove unused CSS
JavaScriptTệp có hơn 20 KiB mã không dùngMục Remove unused JavaScript
Tệp có mã thừa dưới hai ngưỡng này không bị nêu trong báo cáo.

Mã thừa là mã đúng, chỉ là trang đang xem không cần tới nó.

Mã không dùng làm trang chậm đi như thế nào?

Mã không dùng làm trang chậm theo hai đường. CSS thừa vẫn nằm trong stylesheet mà trình duyệt phải tải và xử lý xong mới hiện được nội dung, đồng thời làm việc dựng cây hiển thị lâu hơn. JavaScript thừa thì tốn thời gian tải, phân tích, biên dịch và giành băng thông với tài nguyên khác.

Tác động theo tài liệu Lighthouse

  • CSS thừa: trình duyệt phải xét từng luật CSS cho từng nút của trang, càng nhiều luật thừa càng tốn thời gian tính kiểu.
  • JavaScript chặn hiển thị: trình duyệt phải tải, phân tích, biên dịch và chạy xong script rồi mới làm tiếp việc hiển thị.
  • JavaScript bất đồng bộ: không chặn hiển thị nhưng vẫn giành băng thông lúc đang tải, và tốn dữ liệu di động của người dùng.

Theo web.dev, bớt JavaScript phải tải lúc khởi động góp phần cải thiện INP, vì luồng chính rảnh hơn để phản hồi thao tác của người dùng.

Bớt mã thừa là bớt cả byte phải tải lẫn việc trình duyệt phải làm.

Tìm CSS, JavaScript không dùng bằng công cụ nào?

Tìm CSS, JavaScript không dùng bằng tab Coverage của Chrome DevTools và báo cáo Lighthouse. Tab Coverage cho biết từng tệp có bao nhiêu phần trăm mã được dùng khi tải trang, chi tiết tới từng dòng. Lighthouse thì nêu sẵn những tệp vượt ngưỡng kèm số KiB có thể bớt.

Bốn bước dùng tab Coverage

  1. Mở Command Menu: trong Chrome DevTools, bấm Control+Shift+P, hoặc Command+Shift+P trên Mac.
  2. Chọn Show Coverage: gõ Coverage rồi chọn lệnh này.
  3. Bấm Reload: trang tải lại, bảng hiện từng tệp CSS, JavaScript kèm phần mã chưa dùng.
  4. Đọc theo URL: URL của tệp cho biết theme, plugin hay thư viện nào đang tải mã đó.

Phần mã tab Coverage báo chưa dùng là theo lần tải trang đó. Mã của menu di động, cửa sổ bật lên hay form chỉ chạy khi người dùng thao tác, nên cần bấm thử các thành phần đó trước khi kết luận.

Đọc theo từng tệp và từng nguồn tải, không đọc theo một con số tổng.

Gỡ hoặc hoãn mã không dùng bằng những cách nào?

Gỡ hoặc hoãn mã không dùng có ba hướng: bỏ hẳn nguồn tải mã thừa, tách mã để mỗi trang chỉ tải phần nó cần, và hoãn phần chưa cần ngay. Với JavaScript, web.dev gọi việc tách gói là code splitting. Các công cụ đóng gói như webpack, Parcel và Rollup làm việc này bằng dynamic import.

Cách xử lý theo loại website
WebsiteCách làmNguồn
WordPressGiảm hoặc đổi plugin đang tải CSS, JavaScript không dùngTài liệu Lighthouse
Dự án có bước buildCode splitting và tree shaking trong webpack, Parcel hoặc Rollupweb.dev, chuẩn P1.09
ReactTách gói bằng React.lazy() khi không render phía máy chủTài liệu Lighthouse
VueTách gói bằng lazy loading routes của Vue routerTài liệu Lighthouse
CSSNhúng phần CSS quan trọng, phần còn lại tải bất đồng bộTài liệu Lighthouse
Checklist tốc độ nội bộ của Danh Nolan ghi thêm công cụ PurgeCSS cho việc bỏ CSS không dùng.

Cách nhúng phần CSS quan trọng nằm ở bài Critical CSS. Hướng dẫn tách gói JavaScript ở bài code splitting của web.dev. Phần riêng cho WordPress ở bài SEO WordPress #15: hình ảnh và code.

Với WordPress, việc đầu tiên là xem plugin nào tải mã mà trang không dùng.

Unused CSS, JavaScript nằm ở đâu trong bảng SQA-200?

Gỡ CSS, JavaScript không dùng là mục P1.09 trong bảng chuẩn SQA-200, thuộc trụ cột I về kỹ thuật và Core Web Vitals, trọng số 1 điểm. Chuẩn đạt của mục này: gỡ hoặc hoãn tải CSS, JavaScript không dùng bằng code splitting và tree shaking. Mục này đứng ngay trước mục minify.

Các mục đứng cạnh P1.09 trong trụ cột I

  • P1.07 Native Lazy Loading: đặt loading="lazy" cho mọi ảnh và iframe nằm ngoài màn hình đầu.
  • P1.08 Critical CSS Inline: nhúng thẳng CSS của màn hình đầu vào trang để không chặn hiển thị.
  • P1.10 Minify HTML/CSS/JS: rút gọn mọi tệp mã ở bản chạy thật: bỏ khoảng trắng, chú thích và định dạng thừa.
  • P1.11 Browser Cache Headers: đặt Cache-Control max-age một năm cho tài nguyên tĩnh.

Toàn bộ 99 mục kiểm, chuẩn đạt và điểm từng mục nằm ở bài SQA-200 là gì, mục này ở dòng P1.09 Unused JS/CSS Elimination.

P1.09 đạt khi báo cáo Lighthouse không còn nêu tệp nào ở hai mục Remove unused CSS và Remove unused JavaScript.

Người làm website hay hỏi gì về mã không dùng?

Người làm website hay hỏi ba câu về mã không dùng: gỡ mã thừa khác minify ở đâu, tab Coverage báo đỏ có phải cứ xóa là được không, và tree shaking nghĩa là gì. Ba câu trả lời dưới đây lấy từ tài liệu Lighthouse và web.dev của Google.

Gỡ mã không dùng khác minify code ở điểm nào?

Minify giữ nguyên mọi dòng mã, chỉ bỏ khoảng trắng, chú thích và ký tự thừa. Gỡ mã không dùng thì bỏ hẳn những luật CSS và đoạn script trang không cần. Tài liệu Lighthouse nhắc cả hai trong cùng một chuỗi việc: gỡ thứ không dùng, hoãn thứ chưa cần, rồi minify phần còn lại.

Tab Coverage báo đỏ thì có xóa ngay được không?

Chưa nên. Tab Coverage đo theo một lần tải trang, nên mã của những thành phần chỉ chạy khi người dùng thao tác cũng hiện màu đỏ. Mã đó vẫn cần, chỉ là chưa cần lúc trang vừa mở. Cách xử lý đúng với nhóm này là hoãn tải, hoặc chỉ tải ở những trang có dùng thành phần đó.

Tree shaking nghĩa là gì?

Tree shaking là việc công cụ đóng gói tự bỏ những phần mã được khai báo nhưng không nơi nào dùng tới ra khỏi gói JavaScript cuối cùng. Chuẩn P1.09 của SQA-200 nêu tree shaking cùng với code splitting. Tài liệu Lighthouse dẫn sang các bài kiểm của Tooling.Report để xem công cụ đóng gói nào hỗ trợ việc này.

Gỡ thứ không dùng, hoãn thứ chưa cần, rồi mới minify phần còn lại.

Bước tiếp theo

Muốn tự làm được việc này trên website của bạn?

Khóa học SEO Master hướng dẫn làm SEO trong 24 buổi, từ tư duy nền tảng tới triển khai và đo lường trên website thật.

Tài liệu trả phí

Bản chuyên sâu: Gỡ CSS, JavaScript không dùng: quy trình tìm, tách, hoãn và nghiệm thu

Bài đọc miễn phí giữ nguyên. Bản chuyên sâu là tài liệu viết riêng: quy trình từng bước, checklist, bảng lỗi và mẫu để làm theo.

  • Đọc trên trang học: 6.263 chữ, viết riêng cho mục P1.09 của SQA-200
  • PDF: 11 trang, tải về
  • Excel: 9 bảng và 61 dòng checklist có cột đánh dấu
  • Quyền dùng: mua một lần, sở hữu vĩnh viễn

399.000đ nhắn Zalo để được hướng dẫn thanh toán

Mua tài liệu

Cách tìm và gỡ CSS, JavaScript không dùng trên website

Các bước giúp bạn tìm đúng tệp có mã thừa, gỡ hoặc hoãn phần trang không cần, rồi kiểm lại bằng Lighthouse để trang bớt byte phải tải.

  1. Chạy báo cáo LighthouseChạy Lighthouse để xem tệp nào bị nêu ở hai mục Remove unused CSS và Remove unused JavaScript, kèm số KiB có thể bớt.
  2. Mở tab CoverageTrong Chrome DevTools, bấm Control+Shift+P hoặc Command+Shift+P trên Mac, gõ Coverage, chọn Show Coverage rồi bấm Reload để xem phần mã chưa dùng của từng tệp.
  3. Đọc nguồn tải theo URLXem URL của từng tệp để biết theme, plugin hay thư viện nào đang tải mã thừa, đọc theo từng tệp, không đọc theo một con số tổng.
  4. Bấm thử các thành phần tương tácBấm thử menu di động, cửa sổ bật lên và form trước khi kết luận, vì mã của các thành phần đó chỉ chạy khi người dùng thao tác.
  5. Gỡ, tách hoặc hoãn mã thừaBỏ hẳn nguồn tải mã thừa như plugin không cần, tách gói bằng code splitting và tree shaking, hoãn phần chưa cần ngay và nhúng phần CSS quan trọng.
  6. Minify phần mã còn lạiSau khi gỡ thứ không dùng và hoãn thứ chưa cần, minify phần còn lại để bỏ khoảng trắng, chú thích và ký tự thừa.
  7. Kiểm lại bằng LighthouseChạy lại Lighthouse. Mục P1.09 của SQA-200 đạt khi báo cáo không còn nêu tệp nào ở hai mục Remove unused CSS và Remove unused JavaScript.

Câu hỏi thường gặp về Unused CSS, JavaScript

Vì sao website WordPress hay bị Lighthouse báo nhiều CSS, JavaScript không dùng?

Website WordPress hay bị báo vì theme, plugin và thư viện thường tải nguyên gói cho mọi trang, trong khi mỗi trang chỉ cần một phần. Plugin WordPress là trường hợp hay tải mã không dùng. Việc đầu tiên là xem plugin nào tải mã mà trang không dùng, rồi giảm hoặc đổi plugin đó.

Vì sao tệp có mã thừa mà Lighthouse vẫn không nêu tên?

Tệp đó chưa vượt ngưỡng để bị nêu trong báo cáo. Lighthouse chỉ nêu stylesheet có thể bớt từ 2 KiB CSS không dùng và tệp JavaScript có hơn 20 KiB mã không dùng. Tệp có mã thừa dưới hai ngưỡng này không bị nêu. Muốn xem chi tiết từng tệp tới từng dòng, bạn dùng tab Coverage.

Mã thừa có phải là mã viết sai cần sửa lại không?

Không. Mã thừa là mã đúng, chỉ là trang đang xem không cần tới nó. Vấn đề nằm ở chỗ trình duyệt vẫn phải tải và xử lý phần mã đó. CSS thừa làm việc tính kiểu lâu hơn, còn JavaScript thừa tốn thời gian tải, phân tích, biên dịch và giành băng thông với tài nguyên khác.

JavaScript bất đồng bộ không chặn hiển thị thì có cần gỡ phần thừa không?

Vẫn cần. JavaScript bất đồng bộ không chặn hiển thị nhưng vẫn giành băng thông lúc trang đang tải và tốn dữ liệu di động của người dùng. Bớt JavaScript phải tải lúc khởi động góp phần cải thiện INP, vì luồng chính rảnh hơn để phản hồi thao tác của người dùng.

React và Vue tách gói JavaScript bằng cách nào?

React tách gói bằng React.lazy() khi không render phía máy chủ, còn Vue tách gói bằng lazy loading routes của Vue router. Cả hai đều theo hướng code splitting, tức là tách mã để mỗi trang chỉ tải phần nó cần. Với dự án có bước build, webpack, Parcel và Rollup làm việc này bằng dynamic import.

Tab Coverage và báo cáo Lighthouse cho biết điều gì khác nhau về mã không dùng?

Tab Coverage cho biết từng tệp có bao nhiêu phần trăm mã được dùng khi tải trang, chi tiết tới từng dòng, còn Lighthouse chỉ nêu sẵn những tệp vượt ngưỡng kèm số KiB có thể bớt. Coverage đo theo một lần tải trang, nên mã của menu di động, cửa sổ bật lên hay form có thể hiện chưa dùng dù vẫn cần.

Xử lý CSS thừa khác xử lý JavaScript thừa ở điểm nào?

CSS thừa được xử lý bằng cách nhúng phần CSS quan trọng vào trang, phần còn lại tải bất đồng bộ, và có thể dùng PurgeCSS để bỏ CSS không dùng. JavaScript thừa được xử lý bằng code splitting và tree shaking trong công cụ đóng gói, hoặc giảm, đổi plugin tải mã không dùng trên WordPress.

Gỡ mã không dùng nên làm trước hay sau minify code?

Gỡ mã không dùng làm trước minify. Thứ tự đúng là gỡ thứ không dùng, hoãn thứ chưa cần, rồi minify phần còn lại. Trong bảng SQA-200, mục P1.09 cũng đứng ngay trước mục P1.10 Minify HTML/CSS/JS.

Unused CSS, JavaScript có cần gỡ không nếu website vẫn chạy bình thường?

Unused CSS, JavaScript vẫn nên gỡ hoặc hoãn dù website chạy bình thường. Mã thừa là mã đúng, nhưng trình duyệt vẫn phải tải và xử lý phần mã đó. Gỡ CSS, JavaScript không dùng giúp trang bớt byte phải tải, bớt việc cho trình duyệt, và là mục P1.09 trong bảng chuẩn SQA-200.

Code splitting là gì và liên quan gì tới unused JavaScript?

Code splitting là cách tách gói JavaScript để mỗi trang chỉ tải phần mã trang đó cần, nhờ vậy giảm unused JavaScript. Các công cụ đóng gói như webpack, Parcel và Rollup làm code splitting bằng dynamic import. Chuẩn P1.09 của SQA-200 nêu code splitting cùng tree shaking để gỡ hoặc hoãn mã không dùng.

Unused CSS khác Critical CSS thế nào?

Unused CSS là phần luật CSS trang tải nhưng không dùng tới, còn Critical CSS là phần CSS của màn hình đầu được nhúng vào trang để không chặn hiển thị. Hai việc đi cùng nhau: nhúng phần CSS quan trọng, phần còn lại tải bất đồng bộ. Trong SQA-200, Critical CSS là mục P1.08, Unused CSS thuộc P1.09.

Nên bắt đầu gỡ unused CSS, JavaScript từ đâu?

Gỡ unused CSS, JavaScript nên bắt đầu từ báo cáo Lighthouse và tab Coverage của Chrome DevTools để biết tệp nào có mã thừa. Đọc URL của từng tệp để biết theme, plugin hay thư viện nào đang tải mã đó. Với WordPress, việc đầu tiên là xem plugin nào tải mã mà trang không dùng.

Menu

Thêm vào màn hình chính

  1. 1 Bấm nút Chia sẻ ở thanh công cụ Safari
  2. 2 Kéo xuống, chọn Thêm vào MH chính
  3. 3 Bấm Thêm ở góc trên bên phải

Ba bước này là của Safari. Nếu đang xem trong ứng dụng khác thì bấm mở bằng Safari trước đã.