Scorecard chọn nhà cung cấp SEO: bảng chấm điểm bảy tiêu chí và cách dùng để so nhiều bên

Bảy tiêu chí và trọng số

Bảng dưới đây là bộ tiêu chí dùng được cho hợp đồng SEO tổng thể ở quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trọng số là phần quan trọng hơn danh sách tiêu chí, vì nó quyết định bên nào thắng khi các bên mạnh yếu ở những chỗ khác nhau.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: bảng 7 dòng (cột: Đại lượng, Công thức, Đơn vị). Xem bản đầy đủ

Giá chỉ chiếm 5% và đó là chủ ý. Trong các hợp đồng SEO thất bại, giá gần như không bao giờ là nguyên nhân; nguyên nhân thường là hạng mục bàn giao mơ hồ và cách đo sai. Cho giá trọng số cao là đảo ngược đúng thứ tự rủi ro. Trang Do you need an SEO? của Google cũng khuyên bạn hỏi cách họ đo thành công.

Đọc điểm tổng và biết khi nào không nên chọn ai

Bảng dưới đây chia điểm tổng thành bốn vùng và nói rõ mỗi vùng nên làm gì. Điều đáng chú ý nhất là vùng thấp nhất: không chọn ai cũng là một kết quả hợp lệ của quá trình này, và nó tốt hơn nhiều so với việc chọn bên ít tệ nhất trong một danh sách tệ.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: bảng 4 dòng (cột: Điểm tổng trên thang 100, Nghĩa là, Nên làm gì). Xem bản đầy đủ

Nếu cả ba bên đều dưới 60 thì vấn đề thường nằm ở bản mô tả yêu cầu của bạn chứ không nằm ở thị trường. Viết lại RFP cho rõ hơn rồi mời lại thường cho kết quả tốt hơn hẳn việc tìm thêm nhà cung cấp mới. Bản RFP mới nên cấm cách làm phạm Spam policies for Google web search, vì site phạm có thể bị hạ thứ hạng.

Ví dụ chấm ba nhà cung cấp

Ví dụ dưới đây chấm ba bên cho cùng một gói SEO tổng thể, và cho thấy vì sao bên có giá thấp nhất lại không phải bên thắng. Điểm số ở đây là giả định để minh hoạ cách chấm, không phải đánh giá về bất kỳ đơn vị có thật nào.

Ba bên, cùng một bộ tiêu chí

Ba nhà cung cấp được chấm trên cùng một bộ tiêu chí, kèm giá chào. Bên A chào 72 triệu với điểm thô là 8, 9, 9, 8, 7, 5 và 8. Bên B chào 45 triệu với điểm thô 5, 4, 3, 6, 4, 9 và 5. Bên C chào 96 triệu với điểm thô 9, 7, 6, 9, 8, 3 và 7.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: 2 danh sách (tổng 6 dòng). Xem bản đầy đủ

Bên A: 8x25 + 9x20 + 9x20 + 8x15 + 7x10 + 5x5 + 8x5 = 815, chia 10 ra 81,5. Bên B: 5x25 + 4x20 + 3x20 + 6x15 + 4x10 + 9x5 + 5x5 = 460, tức 46,0. Bên C: 9x25 + 7x20 + 6x20 + 9x15 + 8x10 + 3x5 + 7x5 = 745, tức 74,5.

Bên A thắng dù đắt hơn bên B 60%. Khoảng cách lớn nhất nằm ở tiêu chí cách đo và nghiệm thu, nơi bên B chỉ được 3 điểm vì chỉ đề xuất đo thứ hạng.

Khi hai bên gần bằng điểm nhau

Tình huống này là hai bên chấm gần bằng nhau. Bên A được 81,5 điểm, bên C được 74,5, chênh lệch chỉ 7 điểm. Chênh dưới 10 điểm thì bảng chấm không đủ để quyết một mình, vì sai số chủ quan khi cho điểm thô cũng cỡ đó. Cách xử lý là quay lại nhìn riêng tiêu chí có trọng số cao nhất.

Chênh dưới 10 điểm thì bảng chấm không đủ để quyết một mình, vì sai số chủ quan trong việc cho điểm thô cũng cỡ đó.

Cách xử lý là quay lại nhìn riêng tiêu chí có trọng số cao nhất. Bên A hơn bên C 2 điểm thô ở tiêu chí bằng chứng kết quả cùng ngành, và đó là căn cứ đủ để chọn.

Bảy lỗi khiến thuê sai đối tác

Bảy lỗi dưới đây xuất hiện ở phần lớn hợp đồng SEO kết thúc trong thất vọng. Điểm chung của chúng là đều xảy ra trước khi ký chứ không phải trong lúc triển khai, nên chúng cũng là những lỗi rẻ nhất để phòng.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: danh sách 7 dòng. Xem bản đầy đủ

Bốn tình huống hay gặp và cách xử lý

Bảng dưới đây là những tình huống xuất hiện sau khi đã chấm xong nhưng trước khi ký. Cả bốn đều là lúc dễ bỏ qua quy trình đã đặt ra, và cũng là lúc quyết định thật sự được đưa ra chứ không phải lúc chấm điểm.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: bảng 4 dòng (cột: Thấy gì, Nghĩa là, Làm gì tuần này). Xem bản đầy đủ

Checklist làm được ngay

Chín việc để chạy một vòng chọn nhà cung cấp có kỷ luật. Ba việc đầu làm trước khi gặp bên nào, và đó là ba việc quyết định toàn bộ chất lượng của quy trình, vì sau khi đã gặp thì mọi tiêu chí viết ra đều bị ảnh hưởng bởi những gì bạn vừa nghe.

Bản đầy đủ của mục này có thêm: danh sách 9 dòng. Xem bản đầy đủ

Câu hỏi thường gặp

Bốn câu dưới đây gom những chỗ hay bị hỏi khi một công ty dùng bảng chấm điểm lần đầu, đặc biệt là câu về việc có nên cho giá trọng số cao hơn hay không, vì đó là chỗ áp lực từ bộ phận tài chính thường lớn nhất.

Vì sao giá chỉ có trọng số 5%?

Vì trong các hợp đồng SEO kết thúc trong thất vọng, giá gần như không bao giờ là nguyên nhân. Nguyên nhân thường là hạng mục bàn giao mơ hồ hoặc cách đo sai. Cách xử lý ngân sách đúng là loại trước những bên vượt hẳn khả năng chi trả, rồi chấm những bên còn lại theo chất lượng.

Có nên cho nhà cung cấp xem bảng chấm không?

Nên cho xem danh sách tiêu chí và trọng số, không cho xem điểm. Biết tiêu chí giúp họ chuẩn bị đúng thứ bạn cần và tiết kiệm thời gian cả hai bên. Biết điểm thì cuộc trao đổi chuyển sang tranh luận về điểm số thay vì về nội dung công việc.

Bao nhiêu nhà cung cấp là đủ để so?

Ba là đủ cho phần lớn trường hợp. Hai thì không đủ để thấy khoảng dao động của thị trường, trên năm thì chi phí thời gian vượt giá trị thu được và quy trình thường bị bỏ dở giữa chừng.

Có nên dùng lại bảng này cho lần thuê sau không?

Nên, nhưng phải soát lại sau mỗi hợp đồng. Cách soát hiệu quả nhất là nhìn lại xem tiêu chí nào đã dự đoán đúng kết quả thực tế và tiêu chí nào không, rồi điều chỉnh trọng số theo. Sau hai ba lần thì bảng sẽ khớp với thực tế ngành của bạn.

Đọc tiếp trên danhnolan

Năm bài dưới đây bổ vào từng bước của quy trình thuê ngoài, theo đúng thứ tự thời gian: viết yêu cầu, chốt phạm vi, chốt hạng mục bàn giao, rồi nghiệm thu. Bài đầu tiên là bước đứng ngay trước bảng chấm này.

• RFP: viết bản mô tả yêu cầu: bước trước bảng chấm, và là chỗ quyết định chất lượng các bên trả lời
• SOW: chốt phạm vi công việc: bước sau khi đã chọn, biến lời hứa thành ràng buộc
• Nghiệm thu: tiêu chí và quy trình: tiêu chí thứ ba trong bảng chấm được triển khai chi tiết ở đây
• Checklist trước khi hợp tác SEO: mười việc nên làm xong trước khi mời bất kỳ bên nào
• Bảng KPI SEO theo ngành: tham khảo trước khi ký để biết kỳ vọng nào là hợp lý